مگر از پرتو تفكر و تدبر ايمان تقليدى كسى را بسعادت و فضيلت نميرساند كسى از پرتگاه بيخردى و جهالت بشاهراه هدايت رهسپار ميگردد كه اين قوه خداداد خود را به كار اندازد . و چه بسيار در كتاب كريم و قرآن مجيد بالفاظ مختلف تأكيد فرموده كه تفكر كنيد و در خلقت آسمان و زمين و باقى مخلوقات تدبر نمائيد آنجا كه گفته . أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ سوره حج آيه 42 و در حديث وقتى از معصوم سؤال از عقل مىشود در پاسخ ميفرمايد « العقل ما عبد به الرحمن و اكتسب به الجنان » يعنى از روى عقل و تدبر در آيات الهى نظر كنيد پس از شناسايى در مقام عمل برائيد و كسب فضيلت كنيد . أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ گاهى ديدن به چشم را رؤيت گويند و گاهى ديدن به چشم دل را كه آن را بصيرت نامند رؤيت گويند و اعتقاد جزمى را نيز گاهى بر آن اطلاق رؤيت كنند أَ لَمْ تَرَ همزه استفهام انكارى است أُلُوفٌ جمع الف است خطاب به پيغمبر است آيا نديدى يعنى ميدانى كسانى كه چندين هزار نفر بودند و از ترس مرگ از شهر و ديار خود بيرون رفتند و خداوند بامر تكوينى حكم موت آنها را صادر نمود و تمام آنها مردند پس از آن زنده گردانيد آنها را . پس از آيات احكام از آداب حج و روزه و نماز و بيان حرمت خمر و بيان احكام ازدواج و طلاق و عده و مهر و ارضاع و غير اينها در مقام تهديد بر آمده و براى اظهار قدرت و استيلاء خود حكايت اشخاصى را مينمايد كه اينها از ترس مردن فرار كردند و گمان كردند توانند از حكم خدا يعنى مرگ فرار كنند كه كسى گمان نكند بتواند از احكام الهى سر بپيچد و مخالفت نمايد و اينكه مىبينيم بسيارى از مردم شب و روز در نافرمانى و مخالفت بسر مىبرند و آسيبى به آنها نميرسد البته اين مهلت مصالح چندى در بر دارد كه مربى عالم و حكيم على الاطلاق عالم بر اوست .